DOLAR 16,7656 0.32%
EURO 17,4851 -0.34%
ALTIN 972,970,32
BITCOIN 3252962,57%
Kahramanmaraş
22°

AÇIK

03:29

İMSAK'A KALAN SÜRE

X
Tedarikçi 13 firmaya kesilen cezayla ilgili Rekabet Konseyi Lideri Küle’den açıklama
  • Maraş Postası
  • Genel
  • Tedarikçi 13 firmaya kesilen cezayla ilgili Rekabet Konseyi Lideri Küle’den açıklama
17 okunma

Tedarikçi 13 firmaya kesilen cezayla ilgili Rekabet Konseyi Lideri Küle’den açıklama

ABONE OL
Aralık 22, 2022 07:07
Tedarikçi 13 firmaya kesilen cezayla ilgili Rekabet Konseyi Lideri Küle’den açıklama
0

BEĞENDİM

ABONE OL

rekabet kurulu baskani birol kule sdtF cover

Rekabet Heyeti Lideri Küle, AA muhabirine, soruşturma sonucuna ait değerlendirmede bulundu Bu soruşturmanın marketlere 2,7 milyar liralık ceza kesilen birinci soruşturmadan misal ve ayrışan tarafları olduğunu belirten Küle, iki evrakın en kıymetli ortak istikametinin, başta besin ve hijyen eserleri olmak üzere süratli tüketim eserlerine yönelik inceleme, şikayet, araştırma ve müşahedelerin eseri niteliği taşıması olduğunu söyledi. Küle, “Yapılan yerinde inceleme ve tahliller bizleri maalesef hem alt pazar olan organize perakende ve özellikle büyük ulusal süpermarket zincirlerin hem de üst pazarda kıymetli markaları denetim eden ekonomik ünitelerin dahil olduğu birbirine paralel kartel yapılanmalarına götürdü.” diye konuştu.

Küle, birinci belgede 5 büyük ulusal zincir marketin hem kendi ortalarında koordine ettikleri hem de üst pazardaki bir tedarikçinin uyuma dahil olduğu iki taraflı bir kartel yapılanmasının kelam konusu olduğunu anımsatarak, “İkinci evrakımızda bu yapıyı genişleterek tamamlayan 13 farklı ‘topla-dağıt karteli’ dediğimiz tipte kartel yapılanması daha olduğunu gördük.” sözünü kullandı.

“Organize pazardaki ağırlaşma giderilmeli”

Hukukun en temel genel prensiplerinden olan “aynı hareketin iki defa cezalandırılmaması” prensibi gereği birinci belgede toplam ciroları üzerinden ceza uygulanan alt pazardaki zincirlerin, topla-dağıt kartel yapılanmasının aktörleri olmalarına karşın bu evrakta tekrar ceza almadıklarına işaret eden Küle, şöyle devam etti:

“Bununla birlikte, ikinci evrakımızla maalesef daldaki birtakım değerli gerçekleri bir kere daha ve güçlü bir formda görmüş olduk. Yüksek hisseye sahip tedarikçiler ile yeniden yüksek hisseye sahip perakende şirketlerinin mevcut ticari bağlantılarını kullanarak refah dağılımını nasıl bozdukları, yapay fiyat artışları ile moral da dahil toplumsal adaleti nasıl tahrip ettikleri, ağırlaşmanın olduğu piyasalarda rekabet ihlallerinin kolaylaştığı, kritik devirlerde bilhassa alt pazardaki darboğazın tüketiciler üzerindeki baskısını artırdığı görüldü. Hükümetin her türlü teşvik ve iktisadi takviyelerine karşın kar feragati ve sürdürülebilir yatırım yerine çok karlılık odaklı çalıştıkları, Fransa örneğindeki üzere belirli periyotlarda fiyatları dondurabilecekken bu tıp dayanışma ruhundan uzak kaldıkları, kısa, orta ve uzun vadede tüketicinin daima dezavantajlı olduğu ortaya çıktı. Tüm bu müşahedeler organize pazardaki bu ağırlaşmanın kesinlikle giderilmesi gerektiğine işaret etmektedir.”

Başkan Küle, “hub and spoke” olarak tabir edilen “topla-dağıt karteli” kavramına ait de bu kartellerin olağandan en kıymetli farkının, aktörlerin dikey ticari bağlardan faydalanarak koordine olmaları ve bu halde rekabetçi düzeyin üstündeki fiyatlarda anlaşıp bunu sürdürebilmesi olduğunu anlattı. Kartellerin uzun mühlet stabil kalabilmesi için rakiplerin birbirini çok maliyetlere katlanmadan izleyebilmeleri ve fiyat kırarak satışlarını artırmak isteyen yani karteli bozan üyelerine yaptırım uygulayabilmesi gerektiğini belirten Küle, “Bunu en az maliyetle yapabilmelerinin bir yolu da rutin ticari bağları ve irtibatları bulunan bir ‘hub’ı kullanmaktır. Şayet hem ‘hub’ hem de ‘spoke’lar karteli kendi yararlarına görürse dikey münasebetleri kullanarak genel fiyatların tüm piyasada yüksek kalmasını garantileyeceklerdir. Yani ‘hub and spoke’ dediğimiz kartel tipini sürdürmek, standart bir karteli sürdürmekten daha kolay ve faal oluyor.” diye konuştu.

Bu kartel tipini dünya örneklerine paralel biçimde ülkede de görmüş olduklarını vurgulayan Küle, şu değerlendirmede bulundu:

“Belçika, Kanada, İngiltere dahil pek çok ülkede tekrar bizim belgelerimizin kapsamına misal evrakların yanında farklı kesimlerde önemli ve 15-20 yıllık dönemlere varan kartel yapılanmaları tespit edilmiştir. Bunların kimileri da pişmanlık kuruluşuyla otoriteye duyurulmuştur.”

5 zincir marketin pazar hissesi yüzde 85

Küle, zincir marketlerden birinci 5’inin toplam yaklaşık yüzde 85 pazar hissesine sahip olduğuna dikkati çekerek, “Her ne kadar ölçek ve kapsam ekonomileri bir dereceye kadar aktiflik yaratıcı olsa da çok ağırlaşma ve marketlerin büyüme spiralinin gıda-tüketim eserleri zincirine olan olumsuz yansımaları belirli bir noktadan sonra ağır basmaktadır.” dedi.

Yapılan bilimsel çalışmalarda, piyasadaki her yüzde 1 ağırlaşmanın yüzde 0,2 fiyat artışına sebep olduğu bulgusu olduğuna işaret eden Küle, şöyle konuştu:

“Bu zincirler mağaza sayılarının binlerle söz edilmesi ve ülkemizin tamamına yayılmalarının yanında alımlarını ve kararlarını çok büyük ölçeğe dayalı olarak merkezi yapıyorlar. Bu da üst pazarlar ne kadar rekabetçi olursa olsun alt pazara gelindiğinde çok önemli bir alıcı ve pazarlık gücü demek. Rekabetin olduğu ortamda bu zincirlerin toptan düzeyde fiyat kırması ve bunu da tüketiciye yansıtmaları beklenir lakin maalesef az sayıda oyunculu bu yapıda evraklarımız bu darboğazın tüketicinin kaybettiği bir yapı haline gelmiş olduğunu net bir biçimde kanıtladı. 5 küme, asimetrik fiyatlama (değer zincirinde değer-fiyat bağlantısının zincirlerin avantajına olması) ve paha zincirindeki asimetrik risk paylaşımı sayesinde neredeyse sıfır riskle karını maksimize ederken bilhassa küçük ölçekli tedarikçilerin çok düşük marjla çalışmak zorunda kaldığı görüldü.”

“Çiftçinin bağımsızlığını bitiriyor”

Özellikle tarım piyasalarında dikey zincirde büyük marketler tarafından pazar gücünün kullanılmasının hem çiftçinin bağımsızlığını bitirdiğini hem de önemli refah yarattığını belirten Küle, şunları kaydetti:

“Bunun sonucu olarak ekonomilerdeki şokların tesiri büsbütün çiftçiler ve küçük ölçekli oyuncular üzerinde kalmaktadır. Sıkıntının bir diğer boyutu da büyük zincirlerin üst pazardaki tedarikçilerden daha elverişli şartlarda alım yapabilmesi karşısında tedarikçilerin bu kaybı dengelemek emeliyle geriye kalan marketlere/esnafa daha yüksek fiyatlardan satmak, daha kısa vadeli satmak durumunda kalması. Bu durum mahallî marketler ve küçük esnaf için sürdürülebilir olmaktan çok uzaktır. Bu tablo ayrıyeten büyük zincirlerin rakiplerinin maliyetlerini de artırıyor. Gördüğünüz üzere risk daima küçüklerde ya da tüketicide kalmış oluyor. İşte tüm bu sebeplerle organize pazarda ağırlaşmanın ve alt pazarda dar boğazın sebebi olan aktörlerin mevcut durumlarının rekabetçi bir piyasanın oluşmasına mani olduğu ve kesinlikle dikkatli bir formda düzenlenmesi gerektiği yadsınamaz bir gerçektir. Burada asimetrik bir düzenlemeyle 5 büyük zincir marketin dikey ticari münasebetlerinin ve entegrasyonunun kesinlikle alt ve üst pazarlardaki rekabet tasalarını giderek biçimde tekrar düşünülmesi gerekiyor.”

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

300x250r
300x250r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.